Pemerintahan dan Pentadbiran Tamadun India

India pada zaman tamadun awal mengamalkan sistem teokrasi. Setiap negara kota diketuai oleh pendeta yang berkuasa mutlak. Tugas pemerintah ialah mengawal pembinaan , menetapkan piawai timbangan dan ukuran, mengawal sistem tulisan, bentuk bangunan dan pola jalan-jalan raya. India memasuki zaman empayar ketika diperintah oleh Dinasti Maurya. Dinasti Maurya dan Gupta merupakan dua buah pemerintahan yang terkenal dalam sejarah India purba. Dinasti Maurya (324 SM –185SM) merupakan dinasti yang unik dan empayar yang pertama di India. Dinasti ini diasaskan oleh Chandragupta Maurya pada tahun 322SM. Pusat pemerintahannya bertempat di Pataliputra. Dalam sejarah kerajaan Maurya terdapat 8 orang raja yang memerintah empayar itu. Ia bermula dengan Chandragupta Maurya (322-289SM) dan berakhir dengan Brihadratha (191-184SM). Walau bagaimanapun, raja yang paling masyhur ialah Chandragupta Maurya dan Asoka. India mengamalkan pemerintahan pusat.ketika di bawah pemerintahan Dinasti Maurya terutamanya ketika di bawah pemerintahan Asoka. Dinasti Maurya memberi sumbangan yang besar kepada India dalam menyatukan kawasan-kawasan yang berpecah belah. Chandragupta Maurya telah menyatukan India Utara dan India Selatan melalui penaklukan.,Antara kawasan yang berjaya ditaklukinya ialah Afghanistan, Pakistan dan kawasan Indus. Pengganti Chandragupta Maurya iaitu Binduasara telah berjaya memasukkan Deccan ke dalam empayar Maurya. Asoka pula telah berjaya menyatukan Kalinga di dalam empayar Maurya. Ini merupakan proses pemusatan kuasa yang paling berjaya dalam sejarah tamadun India.Empayar India dibahagikan kepada beberapa wilayah yang dipimpin oleh wizurai. Asoka menjalankan reformasi dalam pentadbiran melalui ‘Dharma-Mahamatra’. Menurut sistem ini, pegawai kerajaan di wilayah-wilayah melaksanakan tugas mengikut arahan pusat.


Empayar Maurya merupakan sebuah empayar yang cekap dan tersusun. Raja merupakan ketua pentadbir kerajaan. Raja juga merupakan ketua hakim, penasihat dan penggubal undang-undang dan juga ketua tertinggi angkatan tentera dan kuasa raja tidak terhad. Beliau melantik penasihat-penasihat untuk dijadikan pembantu dalam pentadbiran. Di samping itu wujud juga Majlis Menteri. Beberapa jabatan diwujudkan yang diketua seorang penagawas. Di samping itu terdapat kelas-kelas pegawai penting yang akan membantu raja semasa berlaku hal-hal kecemasan. Kelas pegawai ini dikenali sebagai Mantri atau Mantri Parishad. Terdapat juga badan-badan (Mikaya) yang tediri daripada pegawai-pegawai yang terlatih yang mengendalikan hal ehwal pentadbiran biasa. Kelas pegawai tersebut ialah Pegawai Daerah (Agronomi), pesuruhjaya bandaran (Astynomi) dan badan-badan yang mengendalikan hal ehwal ketenteraan. Pegawai daerah bertanggungjawab dalam memungut cukai, mengukur tanah, mengawasi kerja-kerja pengairan, mengawal paras-paras air, krja-kerja pendaftaran kelahiran dan kematian, mengawasi pengeluaran barang-barang perdagangan, penipuan dalam perdagangan, urusan denda dan hal ehwal orang asing. Oleh kerana tanah jajahan Dinasti Mauryam sangat luas, maka Chandragupta Maurya telah melantik pegawai-pegawai untuk mentadbir wilayah. Beliau telah membahagikan empayar Maurya kepada 4 buah wilayah penting iaitu Barat Laut, Barat Kalinga dan Selatan. Setiap wilayah diletak seoran wizurai yang biasanya terdiri daripada putera-putera raja. Wilayah itu dipecahkan pula kepada beberapa kawasan tertentu. Pada peringkat ini ia ditadbir oleh gabenor (Mahatmatra). Kawasan itu dipecahkan pula kepada beberapa daerah yang lebih kecil. Daerah itu dipecahkan lagi kepada beberapa kampung. Ketua kampung ialah penghulu (gramini) yang dibantu oleh dua orang pegawai iaitu ‘accountant’ dan ‘tax collector’. Pegawai di peringkat atas dipanggil stanika yang mengawasi sepertiga daerahnya. Samadharti merupakan pengawas kepada stanika. Di samping itu ditubuhkan juga pasukan khidmat rahsia yang menjadi agen-agen kepada raja. Ahli-ahlinya terdiri daripada askar-askar pelopor rahsia dan juga para hakim yang bergerak dari satu tempat ke satu tempat untuk memastikan rakyat setia kepada raja tanap pemberontakan. Kejatuhan Dinasti Maurya tahun 185SM diganti oleh Dinasti-dinasti Sungas,Kanva dan Andra yang menyaksikan kekacauan politik dan keruntuhan perpaduan rakyat selama 5 abad. Selepas itu barulah muncul Dinasti Gupta. Dinasti Gupta diasaskan oleh Chandragupta pada tahun 320SM dengan ibu kota Pataliputra. Empayar ini terletak di tebing sungai Ganges. Empayar ini telah menyatukan semula bahagian utara India. Samudragupta , pengganti chandragupta telah meluaskan empayar Gupta ke Barat hingga ke Sungai Indus dan ke selatan hingga ke Deccan.

1 comment:

  1. tq...so much,,,,post more left about history we needs....

    ReplyDelete